1. kurgu:
Ahmet’in biri garson biri aşçı iki arkadaşı var. Yalnız başına bu ikisi bir lokanta işletebilir. İkisi birlikte Ahmet’ten 100 bin TL borç alıp lokanta açıyorlar ve işler iyi gidiyor 3 yıl sonra Ahmet’e 100 bin TL’yi geri ödüyorlar.

2.kurgu:
Ahmet’in 100 bin TL’si var. Bu parayı sermaye yaparak bir lokanta açıyor ve bir garson bir aşçı işe alıyor, ikisine de asgari ücret veriyor. İşler iyi gidiyor ve 3 yıl içinde başlangıç parası 100 bin TL’yi kazanıyor. İşçileri asgari ücretle çalışırken kendisi birkaç ufak tefek işle ilgilenip gelirin büyük bölümünü cebine koyuyor ve bu yıllar yılı sürüyor.

Çıkarım: 1.kurguda 100 TL borç adı altında verildi ve 3 yıl sonra artmadan, kabarmadan geri alındı. 2.kurguda 100 TL’nin adı sermaye oldu ve bu 3 yıl sonra geri kazanılmasına karşın arttı/kabardı ve çalışanlara gitmesi gereken para Ahmet’in 100 bin TL’si yüzünden Ahmet’e gitti(Ahmet yaptığı iyiliği başa çaldı.). 1.kurguda çalışmalarının karşılığı olarak işçilerin cebine giden para 2. kurguda Ahmet’in cebine gitti. Buna göre Ahmet kabarttı, artırdı. Ahmet, “Bu lokanta benim!” sözüne sığınarak bunu yaptı oysa borç verdiğinde aynı hakkı iddia etse tefe olduğunu söylerdik.

Bilmem demek istediğimi anlatabildim mi? Adı borç olunca karşılığı alınıyor ama adı sermaye olunca araya bir parazit(işveren) giriyor ve emeğinin ve sermayesinin kat kat karşılığını yıllarca işçilerin hakkı olan paradan kazanıyor.